Orientazioa Euskadiko LHn: funtsezko zutabea ikasleen ongizaterako eta garapen integralerako

Lanbide Heziketaren ezaugarria da ikasleen garapen pertsonala, akademikoa eta profesionala modu koherentean eta ibilbide beraren barruan integratzea. Gaitasunen araberako ikuspegiari eta autoorientazioaren aldeko apustuari esker, ikasle bakoitzak bere bokazioa identifikatzen du, gaitasunak indartzen ditu eta etengabeko laguntza jasotzen du prestakuntza-prozesuan zehar.

Lanbide Heziketako ikastetxeetako orientazioak ikasleei ikaskuntzako eta etorkizun pertsonaleko eta profesionaleko dimentsio guztietan laguntzen eta laguntzen dieten ekintzen multzoa hartzen du barnean, haien gizarte-errealitatea eta behar espezifikoak kontuan hartuta. Lan horrek bi dimentsio osagarri biltzen ditu: hezkuntza-orientazioa, funtsezko gaitasunen garapenean, bizikidetza positiboan eta inklusioan oinarritua; eta lanbide-orientazioa, prestakuntza- eta lan-ibilbidearen plangintzan, autoezagutzan eta, etengabeko bilakaeran dagoen testuinguru batera egokitu daitekeen proiektu profesional sendoa eraikitzeko erabakiak hartzean laguntzera bideratua.

Gaur egun, Euskadiko Lanbide Heziketak garrantzi berezia du hezkuntza- eta lanbide-orientazioaren esparruan. Duen eginkizun estrategikoaz jabetuta, Lanbide Heziketako Sailburuordetzak eremu hori indartzea erabaki du, iTlenten orientazio-profil berriak txertatuta. Orientazio-figurari lan-ingurune sendoa, erakundeen laguntza eta lankidetza-espazioak ematea da helburua, ikasleen garapen integralean, erabakiak hartzean eta hezkuntza-komunitatea kohesionatu eta indartzean funtsezko pieza gisa egiten duten lana errazteko.

Testuinguru horretan, iTlent-ek bere gain hartzen du Euskadiko LHren ardatz egituratzaile gisa orientazioa finkatzeko prozesua gidatzeko konpromisoa. Horretarako, topaketa-, entzute- eta hausnarketa-guneak sortzea proposatzen da, jarduera-eredu partekatua eraiki ahal izateko. Institutuetan bertan metatutako esperientzia eta lehendik dauden praktika onak aprobetxatzea da asmoa, orientazio-sailak indartzeko, haien eginkizunak argitzeko eta taldeak sistemaren beharrekin modu eraginkorrean eta koherentean antolatzeko.

Lehentasunezko helburuetako bat ikastetxeetara hurbiltzea da, haien errealitateak, zailtasunak eta indarguneak zuzenean ezagutzeko. Esperientzien eta proposamenen bilketari esker, orientazio-taldeekin batera, eguneroko jarduerarako baliabide erabilgarri eta iraunkorrak diseinatu ahal izango dira. Horretarako, topaketak, programa pilotuak, material espezifikoak eta komunikazio-kanal egonkor bat sortzea eta abian jartzea aurreikusten da.

Lanbide-orientazioa LHko edozein ikastetxeren jardueraren funtsezko elementutzat hartzen da, enplegagarritasunarekin lotutako alderdietatik hasi eta jokabidearekin edo ikasteko zailtasunekin lotutako alderdietaraino. Ikuspegi integral hori EAEko Hezkuntza Orientazio-Estrategia 2023-2026-n jaso zen, bereziki Lanbide Heziketari dagokionean.

Estrategia horren lehen helburua da pertsonak bere karrera kudeatzeko trebetasunen garapenean duen protagonismoa bultzatzea, autoorientazioa eta bizialdi osoko ikaskuntza sustatuz. Ildo horretan aurrera egiteko, zuzendaritza-taldeei, lanbide-informazioko eta -orientazioko departamentuei eta tutoreei edo ikaskuntzako koordinatzaileei zuzendutako hainbat prestakuntza-ekintza garatu dira. Euskadiko LHko zentro gehienek parte hartu dute ekimen horietan, eta, horren ondorioz, lanbide-orientazioko plan estrategiko propioak diseinatu dira. 2025 urtearen itxierarekin sei prestakuntza-ekintza burutu dira, eta 2026an beste bost garatuko dira, 2023-2026 Estrategia amaitzeko eta Euskadiko LHrako lanbide-orientazioko eredu berri eta handinahi bati bide emateko.

Prozesu horri esker, orientazio profesionala elementu sistemiko gisa sendotzen da ikastetxeetan, zentro bakoitzaren inguruko errealitate laboral, sozial eta pertsonalen azterketan oinarritutako planen bidez antolatuta.

Hezkuntza-orientazioak ere funtsezko zeregina du. Ikasgeletan gero eta aniztasun handiagoa dagoenez, irakasleei tresnak eta prestakuntza eman behar zaizkie, errealitate guztiei behar bezala erantzun ahal izateko. Ildo horretan, hezkuntza-komunitatearentzat eta gizartearentzat sentsibilitate berezia duten gaiei buruzko prestakuntza laburrak eta hausnarketarako guneak eskaintzea aurreikusten da: ongizate emozionala, jazarpenaren prebentzioa, genero-indarkeria, suizidio-arriskua eta kultura- eta hizkuntza-aniztasunarekiko arreta, besteak beste. Hori guztia sentsibilizazioaren, laguntzaren eta sareko lanaren ikuspegitik.

Orientazio-lanak etengabeko konpromisoa eta ahalegin handia eskatzen du, bai emozionala bai praktikoa, eta, askotan, ez du berehalakoan eragiten. Hala ere, denborak aurrera egin ahala, ondorioak ikasleengan, irakasleengan eta ikastetxeetako eguneroko dinamikan agerian geratzen dira, hobekuntza iraunkorrak sortuz eta hezkuntza-komunitatearen ongizateari eta funtzionamendu egokiari lagunduz.

iTlent-ek Euskadiko Lanbide Heziketako orientatzaile guztien lana nabarmendu nahi du. Bere lana zorrotza eta oso gizatiarra da, eta gaur egun gure sistemak bultzatzen duen aurrerapen eta eraldaketa bakoitzari eusten dio. Bere dedikazioari, entzuteko gaitasunari eta eguneroko konpromisoari esker, orientazioa benetako ekitate- eta aukera-palanka bihurtzen da. Erakundeen babesarekin eta sareko koordinazio gero eta sendoagoarekin, orientazioa ikasleen ongizaterako eta garapen integralerako funtsezko zutabe gisa finkatuko da, eta Euskadiko Lanbide Heziketaren kalitatea eta etorkizuna handitzen jarraitzeko elementu erabakigarri gisa.